Administratie
Verschil tussen boekhouder en accountant (en tussen RA en AA)
· Bijgewerkt op
Kort antwoord: een boekhouder verwerkt je administratie en verzorgt je aangiftes en jaarcijfers, maar "boekhouder" is geen beschermde titel. Een accountant (AA of RA) is wettelijk beschermd, ingeschreven bij de beroepsorganisatie NBA en mag als enige een jaarrekening controleren en een accountantsverklaring afgeven. Voor de meeste ZZP'ers, eenmanszaken en kleine BV's is een boekhouder voldoende; een accountant heb je nodig bij een wettelijke controleplicht of als een bank of investeerder om een accountantsverklaring vraagt.
Boekhouder, AA en RA in één overzicht
Het belangrijkste verschil zit in de bescherming van de titel en in wat iemand mag verklaren over je cijfers.
| Boekhouder | AA | RA | |
|---|---|---|---|
| Beschermde titel | Nee | Ja (Accountant-Administratieconsulent) | Ja (Registeraccountant) |
| Opleiding | Niet wettelijk vastgelegd | Hbo plus praktijkopleiding | Universitair (master) plus praktijkopleiding |
| Ingeschreven bij NBA | Nee | Ja | Ja |
| Administratie en aangiftes | Ja | Ja | Ja, maar vaak niet de focus |
| Samenstellingsverklaring | Nee | Ja | Ja |
| Wettelijke controle (controleverklaring) | Nee | Alleen met extra aantekening | Ja |
| Typische klant | ZZP, eenmanszaak, kleine BV | Mkb | Middelgrote en grote ondernemingen |
Wat doet een boekhouder?
Een boekhouder verwerkt je inkoop- en verkoopfacturen en bankmutaties, verzorgt je btw-aangiftes en stelt je jaarcijfers op. Veel boekhouders doen ook de aangifte inkomsten- of vennootschapsbelasting. Omdat de titel niet beschermd is, verschilt de kwaliteit sterk: let op opleiding, ervaring en of er fiscale kennis in huis is.
Wat een boekhouder niet kan, is een accountantsverklaring afgeven. Voor een kleine BV is dat meestal geen probleem: die mag de jaarrekening zonder verklaring deponeren bij de KvK.
Verschil tussen RA en AA
Zowel de RA als de AA is een accountant met een beschermde titel en een inschrijving bij de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA). Het verschil zit vooral in opleiding en focus.
Een RA (Registeraccountant) volgt een universitaire opleiding en is opgeleid voor wettelijke controles van middelgrote en grote organisaties. Een AA (Accountant-Administratieconsulent) volgt een hbo-opleiding en richt zich traditioneel op het mkb: jaarrekeningen samenstellen, advies en begeleiding. Ook een AA mag wettelijke controles uitvoeren, mits met de vereiste aanvullende kwalificatie en via een kantoor met een vergunning van de AFM.
Wanneer ben je verplicht een accountant in te schakelen?
Een BV of NV is controleplichtig zodra die op twee opeenvolgende balansdata aan minimaal twee van deze drie criteria voldoet: meer dan € 7,5 miljoen aan activa, meer dan € 15 miljoen netto-omzet, en gemiddeld 50 of meer werknemers. Dat zijn de grenzen voor boekjaren vanaf 2024. Daaronder ben je een kleine rechtspersoon en is een controleverklaring niet verplicht.
Ook zonder wettelijke plicht kan een bank, investeerder of subsidieverstrekker om een samenstellings- of controleverklaring vragen. Dan heb je een accountant nodig voor die verklaring, terwijl een boekhouder de lopende administratie kan blijven doen.
Administratiekantoor of accountantskantoor?
Een administratiekantoor richt zich op de lopende administratie, aangiftes en jaarcijfers, vaak met een vast maandtarief. Een accountantskantoor heeft daarnaast accountants in dienst die verklaringen mogen afgeven en werkt vaker met uurtarieven. Voor ondernemers zonder controleplicht is een administratiekantoor met fiscale kennis meestal de praktische en voordeligere keuze.
Sky Seven combineert boekhoudwerk met fiscaal advies: voor de meeste ondernemers is dat de praktische middenweg tussen zelf puzzelen en een volledig accountantskantoor inschakelen. Is er toch een accountantsverklaring nodig, dan stemmen we af met een accountant, zodat je administratie daar direct op aansluit.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een boekhouder en een accountant?
Een boekhouder verwerkt je administratie en verzorgt aangiftes en jaarcijfers, maar heeft geen beschermde titel. Een accountant (AA of RA) is wettelijk beschermd, ingeschreven bij de NBA en mag een jaarrekening controleren en een accountantsverklaring afgeven.
Wat is het verschil tussen een RA en een AA?
Een RA (Registeraccountant) heeft een universitaire opleiding en richt zich vooral op wettelijke controles van grotere organisaties. Een AA (Accountant-Administratieconsulent) heeft een hbo-opleiding en richt zich vooral op het mkb. Beide zijn beschermde titels en ingeschreven bij de NBA.
Heb ik als ZZP'er een accountant nodig?
Nee. Voor een ZZP'er of eenmanszaak is er geen controleplicht. Een boekhouder met fiscale kennis is voldoende voor je administratie, btw-aangiftes en aangifte inkomstenbelasting.
Wanneer is een accountant verplicht voor een BV?
Als de BV op twee opeenvolgende balansdata aan minimaal twee van de drie criteria voldoet: meer dan € 7,5 miljoen activa, meer dan € 15 miljoen netto-omzet of gemiddeld 50 of meer werknemers. Daaronder is een controleverklaring niet verplicht.
Is een accountant duurder dan een boekhouder?
Meestal wel. Een boekhouder werkt vaak met een vast maandtarief, voor een ZZP'er doorgaans € 75 tot € 150 per maand. Accountantskantoren werken vaker met uurtarieven, en een wettelijke controle kost al snel enkele duizenden euro's per jaar.